Kifoz Nədir? Bel və Kürəkdə Yaranan Əyrilik Nədən Qaynaqlanır?
Kifoz nədir?
Kifoz onurğanın xüsusilə döş nahiyəsində arxaya doğru olan təbii əyriliyinin normadan artıq artmasıdır.
Onurğanın müəyyən qədər əyriliyi normaldır. Problem bu əyrilik həddindən artıq artdıqda və kürəkdə nəzərəçarpan qövs yaratdıqda ortaya çıxa bilər.
Gündəlik həyatda kifoz bəzən “kürəyin donqarlaşması” kimi ifadə olunur.
Kifoz nədən yaranır?
Kifozun səbəbi hər insanda eyni olmur.
Xüsusilə uşaqlarda və yeniyetmələrdə onurğanın inkişafı ilə əlaqəli struktur dəyişikliklər müşahidə oluna bilər. Digər hallarda isə uzun müddət düzgün olmayan oturuş və hərəkətsizlik kürək əzələlərinin zəifləməsinə və duruşun pozulmasına səbəb ola bilər.
Bundan başqa, travmalar, bəzi onurğa xəstəlikləri və yaşla əlaqəli dəyişikliklər də kifozun yaranmasında rol oynaya bilər.
Duruş pozğunluğu ilə kifoz eyni şeydirmi?
Xeyr.
Bu iki vəziyyət bir-birinə oxşar görünə bilər, amma eyni deyil.
Məsələn, uşaq və ya yeniyetmə oturarkən kürəyini həddindən artıq əyir, lakin düzgün vəziyyətə gətirildikdə kürək düzəlirsə, bu, daha çox duruş xüsusiyyəti ilə əlaqəli ola bilər.
Onurğanın strukturunda sabit dəyişiklik olduqda isə vəziyyət fərqli qiymətləndirilir.
Ona görə yalnız görünüşə əsaslanaraq “kifozdur” demək düzgün deyil.
Kifozun əlamətləri hansılardır?
Kifoz zamanı aşağıdakı əlamətlər müşahidə oluna bilər:
- kürəyin həddindən artıq qövs şəklində görünməsi;
- başın və çiyinlərin önə doğru düşməsi;
- uzun müddət ayaqüstə qalanda və ya oturanda kürəkdə narahatlıq;
- bel və kürək nahiyəsində ağrı;
- duruşu düz saxlamaqda çətinlik.
Lakin hər kifoz eyni əlamətlərlə özünü göstərmir.
Uşaqlarda kifoz niyə diqqət tələb edir?
Uşaqlıq və yeniyetməlik dövründə onurğa hələ inkişaf edir.
Bu səbəbdən həmin yaşlarda müşahidə olunan davamlı kürək əyriliyi vaxtında qiymətləndirilməlidir. Xüsusilə uşağın böyüməsi ilə birlikdə əyrilik daha nəzərəçarpan hala gəlirsə, vəziyyətin mütəxəssis tərəfindən qiymətləndirilməsi vacibdir.
Erkən qiymətləndirmə uyğun müalicə planının seçilməsinə imkan verir.
Kifoz necə müəyyən edilir?
İlk mərhələdə duruş və onurğanın görünüşü qiymətləndirilir.
Lazım olduqda rentgen müayinəsi aparılaraq onurğanın əyriliyi daha dəqiq ölçülə bilər.
Beləliklə, yalnız vizual görünüşə deyil, onurğanın struktur vəziyyətinə də baxılır.
Kifozun müalicəsi necə aparılır?
Müalicə kifozun səbəbindən, yaşdan və əyriliyin xüsusiyyətlərindən asılıdır.
Yüngül hallarda və xüsusilə duruşla əlaqəli problemlərdə:
- düzgün oturuş;
- kürək və qarın əzələlərinin gücləndirilməsi;
- hərəkət və məşqlər;
- fizioterapiya
müalicə planının bir hissəsi ola bilər.
Bəzi böyümə dövründə olan uşaqlarda və yeniyetmələrdə isə kifozun xüsusiyyətindən asılı olaraq fərdi ortez və ya korset istifadə edilə bilər.
Burada əsas məsələ sadəcə “korset taxmaq” deyil, problemin səbəbinə uyğun müalicə seçməkdir.
Kifozu yalnız məşqlə düzəltmək mümkündürmü?
Bu, kifozun növündən asılıdır.
Əgər problem əsasən duruş və əzələ balansı ilə əlaqəlidirsə, düzgün məşqlər mühüm rol oynaya bilər.
Lakin struktur dəyişiklik olan kifozlarda yalnız məşqlə kifayətlənmək hər zaman mümkün deyil. Belə hallarda müayinə nəticəsinə əsasən başqa müalicə üsulları da lazım ola bilər.
Nəticə
Kifoz sadəcə “əyri oturmaq” demək deyil.
Bəzən problem duruşla əlaqəli ola bilər, bəzən isə onurğanın strukturunda dəyişiklik olur. Buna görə davamlı kürək əyriliyini yalnız görünüşə əsasən qiymətləndirmək düzgün deyil.
Xüsusilə uşaqlarda və yeniyetmələrdə erkən qiymətləndirmə, düzgün məşqlər və lazım gəldikdə uyğun ortez müalicənin əsas hissələrindən biri ola bilər.
